LIỆU CÁC BÀI TRẮC NGHIỆM TÍNH CÁCH CÓ THỰC SỰ HỮU DỤNG?

Trong vài năm gần đây, các bài trắc nghiệm tính cách – personality test, đang dần trở nên phổ biến, nhất là đối với cộng đồng những người trẻ, những người vẫn chưa thực sự hiểu hết về bản thân, cũng như thiếu sự dẫn dắt hiệu quả đến từ các bậc phụ huynh. Các bài trắc nghiệm tính cách dần xuất hiện tràn lan trên Internet nhưng liệu các bài trắc nghiệm này có thực sự cho ta kết quả chính xác? Đặc biệt đối với các bạn trẻ, vốn chưa hoàn toàn nhận thức được bản thân, thì kết quả đến từ các bài trắc nghiệm này liệu có đem lại một hệ quả tiêu cực nào không?

NGUỒN GỐC CỦA CÁC BÀI TRẮC NGHIỆM TÍNH CÁCH

Có thể nhiều bạn sẽ bất ngờ, nhưng các bài trắc nghiệm tính cách và tâm lý có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự. Khái niệm “trắc nghiệm tính cách”, “trắc nghiệm tâm lý” xuất phát từ tận Thế Chiến thứ I, khi các nhà nghiên cứu quân sự muốn phân loại các chiến sĩ thành những nhóm binh chủng khác nhau (ví dụ: bộ binh, không quân…), thông qua các khuynh hướng tâm lý khác nhau ở mỗi chiến sỹ. Khái niệm này bắt đầu hình thành và càng ngày càng nở rộ như chúng ta đã biết ngày nay.

TẠI SAO CHÚNG TA KHÔNG THỂ TIN TƯỞNG HOÀN TOÀN VÀO CÁC BÀI TRẮC NGHIỆM TÍNH CÁCH?

1) THIẾU TÍNH NHẤT QUÁN

Một trong những lý do khiến nhiều người phê bình và công kích các bài trắc nghiệm tính cách này là ở tính nhất quán của chúng. Ví dụ, với trắc nghiệm 16 nhóm tính cách MBTI, những người đã làm kiểm tra sau một thời gian, có thể là vài tháng, khi tiến hành thực hiện bài kiểm tra đó lần 2, đã nhận được một kết quả khác.

2) QUY CHỤP CON NGƯỜI THÀNH CÁC “NHÓM TÍNH CÁCH”

Một lý do khác là các bài trắc nghiệm tính cách thường “quy chụp” người thực hiện thành những nhóm nhất định. Ví dụ: bài trắc nghiệm RIASEC, hay còn được biết đến với là Holland Code, chia những người thực hiện thành các nhóm như “Nhóm thực tế – Realistic”, “Nhóm nghiên cứu – Investigative” hay “Nhóm mạo hiểm – Entrepreneur”…trong khi đa số con người thường sở hữu những tính cách đa dạng thuộc nhiều nhóm tính cách khác nhau.

3) TÍNH SUY DIỄN, BẮC CẦU THIẾU CĂN CỨ

Đặc biệt, ở những bài trắc nghiệm hướng nghiệp như RIASEC, các chuyên gia tâm lý học cho biết một trong những sai lầm trầm trọng của chúng là việc dựa vào nét tính cách của một người và suy diễn ra các lựa chọn nghề nghiệp phù hợp cho họ. Ví dụ: những người “tự tin”, “ưa mạo hiểm” thì nhất định sẽ phù hợp cho lĩnh vực kinh doanh, hoặc quân sự. Điều này là không chính xác, bởi có rất nhiều người tự tin, nhưng không hề yêu thích lĩnh vực kinh doanh. Hoặc có nhiều người thành công trong các lĩnh vực mạo hiểm này, nhưng luôn tự miêu tả bản thân là một người cẩn trọng, không thích mạo hiểm.

4) HỆ LỤY TRONG QUY TRÌNH TUYỂN DỤNG

Việc quá lệ thuộc vào các bài trắc nghiệm này đôi khi tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng. Điển hình là một số công ty, sau khi yêu cầu các ứng viên thực hiện những bài trắc nghiệm tính cách, đã quyết định từ chối đơn xin việc của họ, chỉ vì họ không thuộc nhóm tính cách mà công ty cần!

Một trong những lý do khiến các bài trắc nghiệm tâm lý, dù thiếu tính chính xác và nhất quán, vẫn đang được ưa chuộng bởi đông đảo người dùng, là vì thông qua việc xếp đặt con người vào các nhóm tính cách, chúng giúp thỏa mãn được một trong những nhu cầu của chúng ta: nhu cầu được trao cho bản thân mình một định nghĩa, một danh phận (trong trường hợp này là những “ENTP”, “ISFJ”, những “người hướng nội”, “người hướng ngoại”, những “người thích phân tích”, “người sáng tạo”…).

KẾT LUẬN

Vì vậy, chúng ta nên xem kết quả của các bài trắc nghiệm tính cách này chỉ mang tính chất của một bài tham khảo. Để hạn chế việc quá lệ thuộc vào các bài trắc nghiệm tính cách, chúng ta cần phải tích cực tự tìm hiểu bản thân qua những hình thức khác thực tế hơn như thử làm những công việc liên quan đến mảng mình thích, hoặc tham gia các khóa học về định hướng bản thân để từ đó hạn chế việc quá lệ thuộc vào các bài trắc nghiệm.

Nguồn: Noron.vn