HỌC NHIỀU NGOẠI NGỮ, TẠI SAO KHÔNG?

Thao Luu

Ngôn ngữ giữ vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động của con người từ học tập, làm việc, nghiên cứu, cho đến giải trí, giao tiếp, v.v…. là công cụ để truyền tải và lưu trữ mọi thông tin, vì vậy mà nó song hành và đóng góp cho sự phát triển không ngừng của tất cả lĩnh vực trên thế giới. Theo thống kê mới nhất từ trang Ngôn ngữ của thế giới Ethnologue, hiện nay có 7117 ngôn ngữ đang được nói trên thế giới [1], trong mỗi ngôn ngữ lại lưu giữ lượng thông tin khổng lồ về văn hóa, lịch sử, kinh tế, xã hội,v.v… của quốc gia sử dụng ngôn ngữ đó.

Vậy, đứng trước sự thay đổi không ngừng của các vấn đề toàn cầu về kinh tế, xã hội, môi trường, giáo dục, công nghệ,v.v… con người làm thế nào để cập nhật, hiểu biết và thích ứng với lượng thông tin khổng lồ ấy? Và liệu rằng tiếng Anh – được xem là ngôn ngữ toàn cầu, có phải là chìa khóa vạn năng giúp con người đạt được điều trên? Học nhiều ngoại ngữ và trở thành người có khả năng đa ngôn ngữ cho phép con người dễ dàng tiếp cận với lượng kiến thức vô tận, từ đó mở rộng vốn hiểu biết của mình và dễ dàng thích nghi với sự thay đổi trong môi trường sống, đặc biệt trong thời đại công nghệ liên tục được cải tiến như hiện nay.

NGUỒN GỐC VÀ ĐỊNH NGHĨA ĐA NGÔN NGỮ (MULTILINGUALISM)

Theo những dẫn chứng trong tài liệu The Impact of Multilingualism on Global Education and Language Learning [2], chủ nghĩa đa ngôn ngữ đã xuất hiện trong thời Hy Lạp, Ai Cập và La Mã cổ đại. Ở đế chế Đông La Mã, luật pháp và các văn bản hành chính thường xuyên được dịch từ tiếng Latinh sang tiếng Hy Lạp. Việc sử dụng cả tiếng Latinh và Hy Lạp là đặc trưng của giới tinh hoa trí thức La Mã và Hy Lạp. Cả hai ngôn ngữ này đều được các quan chức chính phủ và Giáo hội tích cực sử dụng trong thế kỷ thứ 5.

Theo Giáo sư ngôn ngữ học Richard Nordquist, đa ngôn ngữ được định nghĩa là khả năng giao tiếp hiệu quả bằng ba ngôn ngữ trở lên của một cá nhân hoặc một cộng đồng nào đó. [3]

ĐA NGÔN NGỮ TRONG CUỘC SỐNG NGÀY NAY

Trong bài viết về đa ngôn ngữ của Viện Goethe, tác giả cho biết, hàng năm có nhiều người chuyển đến Đức từ các quốc gia khác. Hơn 20% dân số ở Đức đến từ những nền văn hóa khác nhau. Nhiều người trong số đó có khả năng đa ngôn ngữ, họ không chỉ nói tiếng mẹ đẻ mà còn có thể sử dụng được một hoặc nhiều ngôn ngữ khác. Ngoài ra, nhiều người sau khi chuyển đến Đức, đã học tiếng Đức như một ngoại ngữ hoặc ngôn ngữ thứ hai. [4]

Còn ở Singapore – quốc gia đa tộc người, ba tộc người Hoa, Mã Lai và Ấn Độ chiếm tỉ lệ lớn nhất trong tổng dân số, mỗi tộc người sử dụng ngôn ngữ riêng của họ, đồng thời mỗi ngôn ngữ cũng có nhiều biến thể khác nhau. Chính phủ Singapore cho rằng, đa ngôn ngữ giữ vị thế đặc biệt quan trọng trong việc giữ gìn sự đa dạng văn hóa và tạo động lực phát triển kinh tế. Chính vì vậy, họ đã đưa ra nhiều chính sách nhằm giữ gìn và thúc đẩy sự phát triển đa ngôn ngữ trong cộng đồng dân cư. Cùng với tiếng Anh, Chính phủ Singapore thúc đẩy sử dụng tiếng phổ thông Hán ngữ, Mã Lai và Tamil nhằm giữ gìn văn hóa và di sản của ba dân tộc chính, giúp duy trì và xác định bản sắc quốc gia. [5]

Ở cơ quan liên chính phủ hàng đầu thế giới – Liên Hợp Quốc, có 6 ngôn ngữ được sử dụng chính thức trong trao đổi chuyên môn hàng ngày: Tiếng Ả Rập, Trung Quốc, Anh, Pháp, Nga và Tây Ban Nha. Văn hóa này có tầm quan trọng đặc biệt đối với Liên Hợp Quốc. Đây là nhân tố thúc đẩy lòng kiên nhẫn, sự thấu hiểu, đảm bảo sự tham gia của tất cả mọi người vào công việc chung của tổ chức để đạt được kết quả tốt hơn. [6]

LÝ DO NÊN HỌC NHIỀU NGOẠI NGỮ VÀ TRỞ THÀNH NGƯỜI ĐA NGÔN NGỮ

Những nghiên cứu học thuật, số liệu thống kê về sự hiện diện của đa ngôn ngữ trong các cơ quan, tổ chức quốc tế, các quốc gia, đã chỉ ra vai trò đặc biệt quan trọng của đa ngôn ngữ trong đời sống của con người từ xa xưa đến hiện đại. Sự ra đời của nhiều hiệp định hợp tác quốc tế khiến việc giao lưu giữa các quốc gia rộng mở hơn trước, do đó ngày càng nhiều người đi học, đi làm, định cư ở nước ngoài và họ cần ngoại ngữ để làm cầu nối với con người và nền văn hóa ở đất nước mới.

Linh hoạt và tập trung hơn trong cuộc sống hàng ngày

Đa ngôn ngữ thúc đẩy tính linh hoạt của con người, do đó họ có thể chuyển đổi giữa các công việc hiệu quả hơn. Ngoài ra, khả năng đa ngôn ngữ còn giúp con người dễ dàng bỏ qua các yếu tố gây xao nhãng và nâng cao khả năng tập trung. [7]

Đa ngôn ngữ làm tăng hiệu quả của não bộ

Về lâu dài, đa ngôn ngữ giúp cải thiện hiệu quả của não bộ vì nó củng cố cấu trúc và kết nối hai bán cầu não. Đa ngôn ngữ cũng giúp các quá trình suy thoái liên quan đến tuổi tác diễn ra chậm hơn. [7]

Học ngôn ngữ mới nhanh hơn thông qua đa ngôn ngữ

Những người đa ngôn ngữ cảm thấy dễ dàng hơn khi học ngôn ngữ mới vì họ có thể sử dụng các chiến lược ngôn ngữ khác nhau. Điều này giúp họ nhạy bén hơn khi tiếp thu thông tin từ ngôn ngữ mới, dễ dàng tìm kiếm các từ, cấu trúc câu quen thuộc và hiểu các quy tắc ngữ pháp. [7]

Dễ thích nghi khi sinh sống ở một đất nước khác

Có lẽ lợi thế rõ ràng nhất của đa ngôn ngữ là khả năng giao tiếp với những người từ các quốc gia khác mà không gặp bất kỳ trở ngại nào. Trong một số trường hợp có thể sử dụng ngôn ngữ cơ thể hoặc ngôn ngữ trung gian là tiếng Anh, nhưng với việc gắn bó và sinh sống trong khoảng thời gian dài tại một đất nước mới, có khả năng giao tiếp với người bản địa bằng ngôn ngữ của họ, bạn sẽ thích nghi tốt hơn và nhận được nhiều thiện cảm hơn. [7]

Đa ngôn ngữ giúp bạn mở ra nhiều cánh cửa cơ hội

Đa ngôn ngữ giúp bạn hiểu các nền văn hóa nước ngoài tốt hơn và trải nghiệm chúng một cách sâu sắc hơn. Điều này giúp bạn làm quen với những người bạn mới ở vùng lãnh thổ khác, mở rộng mạng lưới bạn bè ra quốc tế. [7]

Tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ của toàn cầu, vì vậy việc thành thạo ngôn ngữ này là một điều cần thiết trong xã hội ngày nay. Dù vậy, việc biết thêm nhiều ngoại ngữ ngoài tiếng Anh và ngôn ngữ mẹ đẻ sẽ là một điểm cộng giúp bạn trở thành ứng viên sáng giá trong mắt các tập đoàn đa quốc gia, tổ chức quốc tế. Có khả năng sử dụng thêm một ngôn ngữ, bạn sẽ có thêm cơ hội hiểu biết thêm về một nền văn hóa, làm giàu vốn kiến thức chuyên môn của mình, đám mây lưu trữ của chính bạn sẽ ngày một lớn hơn, hiểu biết sâu rộng hơn và điều đó sẽ giúp bạn không bị bỏ lại trong bối cảnh khi mà các quốc gia trên thế giới đang ngày càng hội nhập hóa như hiện nay.