SELF AWARENESS & EMPATHY: HIỂU BẢN THÂN ĐỂ HIỂU NGƯỜI KHÁC

By Thanh Dat

LIỆU TA CÓ THỂ HIỂU ĐƯỢC TÂM TƯ CỦA NGƯỜI KHÁC, KHI SUY NGHĨ VỀ BẢN THÂN CÒN RỐI BÒNG BONG?

Hiểu được thế giới nội tâm của một ai đó, là một quá trình đầy nỗ lực. Sau 2 năm du học và dành kha khá thời gian ở một mình suy tư, đây là góc nhìn của mình về tầm quan trọng của việc hiểu bản thân mình trước khi cố gắng hiểu được những người xung quanh.

Để hiểu một người (kể cả bản thân mình), cần có sự nỗ lực. Chúng ta thường gặp khó khăn khi phải đối diện với những ý kiến “lạ”, hoặc đối lập với suy nghĩ của bản thân. Rồi chúng ta buồn, giận dữ, hoang mang vì không hiểu, không giải thích được sự đối lập đó. Điều cần làm trước hết chính là soi lại bản thân chính mình, thay vì hướng sự tập trung và cảm xúc vào người khác.

1. TỪ VIỆC HIỂU BẢN THÂN

Hiểu bản thân hay được nghĩ đến như cách một người nắm được sở trường, sở đoản, sở thích, sở ghét của mình là gì. Hiểu bản thân là trả lời được câu hỏi mình là ai, vị trí của mình là gì trong vũ trụ này, và mình muốn cái gì từ cuộc sống.”

Khi mình hiểu mình thích gì, cần gì, mình sẽ có xu hướng tìm những người giống mình và ở cạnh họ. Đó có thể là bạn bè, người yêu, gia đình hay 1 tổ chức nào đó nơi chúng ta cảm thấy thoải mái và tự do.

Chúng ta hiểu cái gì thuộc về mình, và mình thuộc về đâu. 

Những câu hỏi mình thường tự hỏi bản thân khi cảm thấy hoang mang về chính mình:

• Mình là ai? (sở trường, sở đoản, sở thích, sở ghét)
• Mình muốn/cần gì từ cuộc sống?
• Điều gì khiến mình cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa?
• Mình tin vào những giá trị gì?
• Mình phản ứng như thế nào với những tác động xung quanh?
• Mình đang làm gì với cuộc sống của mình? với những người xung quanh?

Tuy vậy, điều mình muốn nói ở đây, là chúng ta thường quên mất 1 yếu tố quan trọng khi tìm hiểu bản thân:

Cái gì không thuộc về mình, và nơi nào không dành cho mình. 

Nếu cả 2 câu hỏi lớn ở trên đều được trả lời, chúng ta sẽ mở khóa được bước đầu tiên cho việc hiểu người khác. Chúng ta hiểu rằng mình giống, và khác với những người xung quanh ở điểm gì, như thế nào. Lúc đó, những cảm xúc giận dữ, hoang mang hay buồn bực sẽ được thay thế bằng sự thấu cảm.

2. TỚI VIỆC HIỂU NGƯỜI KHÁC

Việc hiểu người khác thường hay được nhắc đến qua cụm từ Khả năng thấu cảm.

Ở đây, có thể là thấu cảm về lí do, động cơ khiến cho 1 người có những hành động, suy nghĩ như vậy. Đây chính là dạng thấu cảm về mặt nhận thức. Trải qua quá trình này, ta thường cảm thấy cảm thông với hoàn cảnh của người khác.

Nó giống như khi 1 người bạn thân chia sẻ 1 câu chuyện hay 1 nỗi buồn nào đó, tuy không cảm nhận được những cảm xúc ấy, nhưng mình có thể thành thật nói “mình lắng nghe bạn mà, bạn không cô đơn đâu”.

Hoặc thấu cảm về mặt cảm xúc, tức là mình đặt bản thân vào hoàn cảnh của người khác, và chạm được vào những cảm xúc mà họ đang trải qua. Đây là dạng thấu cảm về mặt cảm xúc. Hay có thể gọi là đồng cảm. 

Người được đồng cảm có thể cảm thấy niềm vui nhân lên còn nỗi buồn dịu đi (hoặc ngược lại). Hơn nữa, người đồng cảm ngoài việc có thể kết nối sâu hơn với đối phương, còn có thể bị chìm đắm trong chính cảm xúc tích cực/ tiêu cực đó.

3. TÓM LẠI

Tóm tắt quá trình: Hiểu bản thân mình giống và khác với người khác thế nào. Embrace cả cái giống và cái khác. Nhìn ra được cách tiếp cận đúng đắn với người khác. Cái mình thích chưa chắc ng khác đã ok.

Chấp nhận sự khác biệt của mỗi người. Và nhìn nhận mọi thứ từ nhiều góc độ.

Áp dụng cả 2 loại thấu cảm, để đạt được compassionate empathy. Dạng ideal

Chúc các bạn trả lời được những câu hỏi mình đang phải đối diện