BỮA TRƯA CHO TRẺ ĐÃ DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

(Báo cáo 2: đây là báo cáo về việc thực hiện – execution)

CÁCH THỨC LỰA CHỌN

• Như đã công bố ngay từ đầu, Bữa trưa cho trẻ được thiết kế để cung cấp cho trẻ em vùng lũ bữa trưa bán trú (ít nhất là 1 – 2 tháng sau lũ). Do đó, nhóm chọn các trường có học sinh bị ảnh hưởng nặng trong đợt thiên tai hồi tháng 10.
• Sau khi khoanh vùng, cô Cao Thu Hoài đã liên hệ với các trường để trao đổi trước rồi tiến hành đi khảo sát. Việc khảo sát là quan trọng bởi qua đó có thể xác định các trường hợp cụ thể để từ đó có sự hỗ trợ hợp lý nhất.
• Từ đó, trường sẽ cùng cô Hoài lên danh sách, rồi Đỗ Hùng và Bảo Uyên rà soát lại, trao đổi trước khi chốt.

Từ các cuộc trao đổi, khảo sát và nghiên cứu tình hình, nhóm đã chọn 12 điểm trường để hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh, bao gồm:

1. Huyện Vĩnh Linh (9): Mầm non Hiền Thành (thôn Hiền Lương, xã mới Hiền Thành), Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc (thị trấn Hồ Xá), Mầm non Vĩnh Lâm và Tiểu học Vĩnh Lâm (xã Vĩnh Lâm), Mầm non Vĩnh Long (xã Vĩnh Long), TH &THCS Vĩnh Sơn và Mầm non Vĩnh Sơn (xã Vĩnh Sơn); Tiểu học Vĩnh Thủy và Mầm non Vĩnh Thủy (xã Vĩnh Thủy)
2. Huyện Gio Linh (1): Mầm non Gio Mai (điểm trường Lâm Xuân)
3. Hải Lăng (2): Mầm non Hải Thành (xã Hải Thành); Mầm non Hải Hòa – điểm trường Phú Kinh (xã mới Hải Phong)

CÁC ĐIỂM TRƯỜNG

Sau khi chuẩn bị xong, team Bữa trưa cho trẻ đã triển khai hoạt động trong hai ngày 5 và 6.11.2020.

Với 12 điểm trường trong 3 huyện trải hết chiều dài tỉnh Quảng Trị, đây quả là một hành trình dài. Tuy nhiên, với sự vững vàng của em Phương và doanh nhân Hoàng Thái trong vai trò cán bộ đường lối (bị bắt cóc), mọi chuyện đã diễn ra suôn sẻ hơn cả mong đợi.

Trước khi đi, nhóm dặn các trường không tổ chức đón tiếp phức tạp, nhưng giấy tờ, sổ sách thì cần đầy đủ và cần có sự giám sát. Nhiều trường đã chuẩn bị rất nghiêm túc, mời cả đại diện địa phương, cha mẹ học sinh… cùng tới. Đây là điều mà nhóm không yêu cầu, nhưng rất cần thiết để thể hiện tính công khai, minh bạch và có sự giám sát.

Ghi chú: “suất ăn” = tiền ăn trưa trong 01 tháng cho 01 học sinh

1. Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc: 13 suất

Trường nằm ở thị trấn Hồ Xá, là điểm thuận tiện nên nhóm Bữa trưa cho trẻ triển khai đầu tiên vào sáng sớm 5.11.2020. Trường này không ngập lụt, nhưng có một số học sinh đến từ các xã bị ngập, gia đình khó khăn. Bữa trưa cho trẻ hỗ trợ các em trong diện này.

Ban đầu, Bữa trưa cho trẻ chỉ cấp 3 suất cho một học sinh. Tuy nhiên, sau đó có thêm nguồn tiền hỗ trợ (gửi về sau khi đã chốt sổ), nhóm đã làm bổ sung tăng thêm 10 suất nữa (3 suất đã trao, 10 suất bổ sung).

Cô hiệu trưởng Nguyễn Thị Hoa Mai đón team và có những chia sẻ thú vị. Ở đây có anh Lê Việt Hà, Phó trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, đến dự. Rất cảm ơn anh Hà!

2. Mầm non Hiền Thành: 43 suất

Ở Vĩnh Linh mà nghe cái tên Hiền Thành thì thật là lạ lẫm! Nó là kết cục của một cuộc ép duyên.

Theo truyền thống, huyện Vĩnh Linh có các xã đều bắt đầu bằng chữ Vĩnh: Long, Lâm, Sơn, Thủy, Chấp, Tú, Thái, Trung, Nam, Hiền, Thành, Giang, Kim, Thạch, Quang (hết chưa nhỉ?).

Tuy nhiên, công cuộc sáp nhập mới đây đã cho ra vài xã có cái tên rất AI: Vĩnh Kim + Vĩnh Thạch = Kim Thạch; Vĩnh Trung + Vĩnh Nam =  Trung Nam; Vĩnh Hiền + Vĩnh Thành = Hiền Thành.

Hiền Thành nói ra thì nghe lạ, nhưng thêm thông tin dưới đây thì chắc nhiều người sẽ biết.

Điểm trường mà nhóm Bữa trưa cho trẻ đến nằm ở thôn Hiền Lương, ngay điểm gặp nhau của sông Sa Lung và sông Bến Hải, từ đó hòa làm một gần cầu Hiền Lương trước khi đổ ra Biển Đông ở Cửa Tùng.

Đây là nơi mà ngày xưa miền Bắc Hoàng Hiệp viết “Bên ven bờ Hiền Lương, chiều nay ra đứng trông về”, miền Nam Lam Phương đáp lại “Đêm nay trăng sáng quá anh ơi, sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai màu…”.

Tới đây mới hay, các em mầm non Hiền Thành chưa có trường. Thầy hiệu trưởng Nguyễn Hồ Tây Phương bảo là đang học tạm ở nhà văn hóa thôn.

Ở đây, Bữa trưa cho trẻ trao 43 suất ăn trưa trong một tháng cho 40 em (có hai em được trao 2 suất/em).

Sau khi làm việc ở trường xong thì nhóm bèn lên cầu Hiền Lương để phục vụ nhu cầu check-in của Bảo Uyên.

Đỗ Hùng đã ngắm khá kỹ để chụp bức hình dưới đây, nhưng thế lực thù địch dưới hình hài một chiếc xe tải đột ngột xuất hiện ở phía sau đã phá hỏng cái background ưng ý.

Dù sao thì sau đó cũng bù đắp lại được bằng hình chụp với cái loa khổng lồ. Đây là công cụ phục vụ cho cuộc đấu khẩu thời chiến tranh giữa hai bờ giới tuyến.

3. Mầm non Vĩnh Sơn: 104 suất

Vĩnh Sơn là xã cực nam huyện Vĩnh Linh. Xã này nằm dọc theo bờ bắc sông Bến Hải, trải dài từ phía trên cầu Hiền Lương lên tới quá đường Hồ Chí Minh chỗ gần Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn.

Vùng đồng trũng của xã ngập ác liệt luôn.

Ở Vĩnh Sơn, thiệt hại nặng nhất là dân nuôi tôm. Bảo Uyên hỏi chuyện một anh thì được biết anh vừa mất hai hồ tôm, tầm 110 triệu đồng.

Tôm mất là chuyện đã rồi, giờ chuyện cần phải giải quyết là hồ bị bùn vùi lấp, muốn làm lại phải nạo vét, xử lý rất mất công và tốn chi phí.

Con cái của những nông dân ấy học tại trường mầm non này và các trường trong vùng. Hỗ trợ bữa trưa cho các em cũng là tiếp sức cho các gia đình rũ bùn đứng lên sau lũ.

Sau lụt, cô thầy cùng bà con đã dọn dẹp khá sạch sẽ theo chiến thuật “nước rút tới đâu đuổi bùn tới đó”.

Nhóm đến trường mầm non Vĩnh Sơn – điểm trường Phan Hiền – vào giữa buổi sáng, lúc các cô đang nấu ăn nên có dịp tham quan gian bếp.

Bữa trưa của các em có trứng, rau và thịt; thực đơn được ghi công khai trong nhà bếp và bên ngoài.

Mấy hôm nay trường nhận được một số bánh chưng cứu trợ, các cô bèn cho vào nồi cơm điện hấp lại cho nóng để các em ăn.

Ở đây, Bữa trưa cho trẻ hỗ trợ 104 suất ăn trong một tháng cho 100 học sinh.

4. Tiểu học và THCS Vĩnh Sơn: 169 suất

Trường này nhiều học sinh ghê!

Nhiều học sinh sống giữa vùng đồng trũng nên gia đình các em bị ảnh hưởng rất nặng nề. Team Bữa trưa cho trẻ đến vào giờ ra chơi, có đoàn cứu trợ tới phát quà. Nhóm tranh thủ làm việc với Ban giám hiệu, đại diện phụ huynh và một số em học sinh để tránh mất thời gian của thầy trò.

Một số vấn đề hậu lũ lụt là các đoàn cứu trợ khá nhiều và hàng cứu trợ đôi khi bị lãng phí hoặc không dùng được. Chẳng hạn học sinh học vở ô ly 4 dòng mà tặng vở ô ly 5 dòng là xài không được. Về sau có cô giáo (không phải trường này) kể với tụi mình học sinh của cô tới nay mỗi em nhận được 4 cái cặp sách, trong khi lại thiếu mền và chiếu để ngủ trưa.

Tại trường TH và THCS Vĩnh Sơn, Bữa trưa cho trẻ hỗ trợ 140 em học sinh với 169 suất ăn trưa.

5. Mầm non Vĩnh Lâm: 104 suất

Xã Vĩnh Lâm nằm bên bờ sông Sa Lung. Lúc nhóm đến, thấy trường đã sạch sẽ khang trang, khác xa cảnh ngập lụt và bùn ngập các phòng học mà cô Hương Loan hiệu trưởng gửi cho nhóm. Nước rút đến đâu giáo viên và bà con trong xóm đẩy bùn đến đó.

“Chứ để nước rút xong mới dọn là cực lắm, vì lúc đó bùn khô rồi”, cô bảo.

Công việc dọn dẹp tại các trường đa phần là dùng “động cơ đốt cơm”. Có cô giáo (trường khác) kể với mình trường được tặng máy phun nước xịt bùn “nhưng có điện đâu mà chạy”.

Tại Trường mầm non Vĩnh Lâm, 100 học sinh được hỗ trợ 104 suất ăn trưa bán trú.

6. Tiểu học Vĩnh Lâm: 173 suấtKhông khí tại Trường tiểu học Vĩnh Lâm khá khẩn trương. Ở giữa sân, một nhóm từ thiện đang phát quà, sách vở các thứ.Ở một góc khác, bà con đang lấy các bao đất đá đè lên mái tôn để phòng bão (cơn bão số 10 đang ngấp nghé ngoài khơi).Với người dân miền Trung thì bão lụt là một phần của cuộc sống. Nhìn cảnh này trong lòng mình bèn dấy lên một cảm giác khá là tội lỗi khi nhớ về thời học sinh đã từng thích thú thế nào mỗi lần được nghỉ học do bão lụt (hehe).

Dù bận rộn nhưng cô hiệu trưởng Nguyễn Thị Hà cũng mời đại diện phụ huynh, các em học sinh và đại diện chính quyền địa phương đến để chứng kiến việc đóng tiền ăn trưa cho trẻ.

Tại đây, Bữa trưa cho trẻ cung cấp 173 suất ăn cho 160 em.

Đến đây đói quá, nhóm bèn ghé qua chỗ trường Chu Văn An và được thầy Chiến – bạn học cũ của Đỗ Hùng – đãi một bữa cơm no lặc lè và ngon nhức răng.

7. Mầm non Vĩnh Thủy: 76 suất

Ăn trưa xong, nhóm bèn qua Trường mầm non Vĩnh Thủy ở xã cùng tên. Xã này cũng nằm bên sông Sa Lung và nghe đâu ngày xưa rừng rậm thâm u, cọp beo dữ lắm, mới có mấy tráng sĩ diệt cọp ở làng Thủy Ba. Đó là chuyện của hơn trăm năm trước.

Còn hôm nay, khi tụi mình tới, những em bé nhỏ mặc áo vàng quần đỏ vừa trở lại trường sau ngày lũ, rộn ràng ríu rít cả một không gian.

Khoảnh sân chơi có thảm cỏ nhân tạo và mấy con nai vàng ngơ ngác bằng bê tông đã được gội rửa sạch sẽ tinh tươm.

Nói chuyện một chặp thì cô Mùi hiệu trưởng dẫn mấy em bé nhỏ cùng đại diện phụ huynh tới chụp hình.

Cuộc gặp gỡ thành công tốt đẹp (hehe).

Tất cả có 76 suất ăn trưa bán trú được trao cho 66 em.

8. Tiểu học Vĩnh Thủy: 15 suất

Trường đông học sinh và nhiều bạn nhỏ ăn trưa bán trú, nhưng cô hiệu trưởng chỉ đề xuất danh sách các bạn có gia đình bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.

Danh sách đề xuất khá ít, nhưng cô Liên hiệu trưởng vẫn tổ chức một cuộc đón tiếp chu đáo với sự tham gia của đại diện phụ huynh và một số em nhỏ.

Tại Trường tiểu học Vĩnh Thủy, Bữa trưa cho trẻ cung cấp 15 suất ăn cho 11 bạn nhỏ.

9. Mầm non Vĩnh Long: 76 suất

Trường mầm non Vĩnh Long là điểm đến cuối cùng trong ngày của nhóm và cũng là điểm trường cuối cùng ở huyện Vĩnh Linh mà Bữa trưa cho trẻ kết nối. Cô hiệu trưởng Nguyễn Thị Hồng Vân cùng vài em bé, đại diện phụ huynh và chính quyền rất vui và xúc động trước sự hỗ trợ của bà con cô bác gần xa.

Tại đây, 76 suất ăn trưa bán trú được trao cho 70 em.

Vậy là xong một ngày rồi!

10. Mầm non Gio Mai (điểm trường Lâm Xuân): 64 suất

Ngày 6.11, Bữa trưa cho trẻ “vượt tuyến” vào Nam, tới quê hương của bà mẹ Gio Linh.

Nhóm đi từ Hồ Xá, xuống Cửa Tùng ăn món cháo lòng cực ngon do cô bạn Yomost Moon đãi, sau đó qua cầu Cửa Tùng.

Điểm đến là Trường mầm non Gio Mai ở làng Lâm Xuân, nằm bên bờ sông Cánh Hòm, là một con kênh đào dài hơn 10 cây số nối sông Thạch Hãn với sông Bến Hải.

Mình vô Wikipedia bèn thấy Lâm Xuân là một làng lâu đời, có từ thế kỷ 16, nhưng gần đây nổi tiếng vì có nhiều người ung thư.

Điểm trường bé xíu nhưng đã được dọn dẹp khang trang, Có khu vui chơi nho nhỏ. Cô Trương Thị Lan – hiệu phó – đón nhóm mình vì cô hiệu trưởng bận đi thăm một đồng nghiệp bị ung thư.

Gio Mai là nơi có bà mẹ trong bài hát “Bà mẹ Gio Linh” của Phạm Duy. Trên đường đến đây, trong đầu mình luôn thoáng hiện những lời ca đau đớn, tủi hờn của ngày xa xưa:

Mẹ già nấu nước chờ ai

Đêm đêm súng nổ vang trời…

Khi đến nơi, hóa ra vây quanh chúng mình là một bầy em bé ríu ra ríu rít, âm thanh của một ngày mai tươi sáng đón chờ.

Ở đây, 64 suất ăn được trao cho 58 em nhỏ.

11. Mầm non Hải Thành: 140 suất

Từ Gio Mai, nhóm quay ngược xuống biển và đi dọc bờ biển để vào Hải Lăng. Điểm đến là Trường mầm non Hải Thành.

Đường xa nhưng rất đẹp và vắng vẻ, đi vèo một chốc là tới nơi. Thế nhưng, ở đoạn đường mấy trăm mét cuối cùng xe tụi mình phải vất vả luồn qua một đám rất đông bà con đang nhận hàng cứu trợ.

Tới nơi, cô hiệu trưởng Nguyễn Thị Gái cùng một số phụ huynh đón. Cô kể mấy hôm trước thấy bên nhà ủy ban xã người ta đang phát quà, bèn sang xin được một mớ gạo về cho học sinh.

Cô bảo mỗi bữa trưa ở đây là 10k/bé, giờ có gạo rồi nên cô chỉ xin suất 9k/bé/bữa thôi.

Tại đây, Bữa trưa cho trẻ cung cấp 140 suất cho 120 em. Qua sự trao đổi trước với cô hiệu trưởng, nhóm quyết định suất ăn ở đây là 230.000 đồng/tháng (khác với mức 300.000 đồng/tháng ở tất cả các điểm trường trước đó).

12. Mầm non Hải Hòa (điểm trường Phú Kinh): 92 suất

Từ Hải Thành đi qua Hải Hòa nhẽ rất gần, nhưng do lụt, đường bị hư, cha linh mục quản xứ ở đó không cho đi kẻo sợ bà con gặp tai nạn, nhóm bèn chạy vòng hơn chục cây số.

Tới nơi mới biết hóa ra xã Hải Hòa đã cùng xã Hải Tân kết duyên bèn cho ra xã Hải Phong.

Điểm trường mầm non ở làng Phú Kinh nhỏ bé nằm bên sông Ô Lâu. Chỗ này năm nào cũng ngập lụt, năm nay lụt khuyến mãi nhiều nước nên nhà ngập tới nóc. Cô hiệu trưởng Nguyễn Thị Tuyết Nhung ở xa, nước vừa hơi rút đã phải lặn lội xuống dọn dẹp để có được một nơi chốn sạch sẽ vào lúc tụi mình đến.

Trường vào buổi trưa thật yên bình, khi các em đã ngủ. Dòng Ô Lâu lững lờ trôi, vài con thuyền nhỏ nằm im trên bến.

Thanh bình là vậy, nhưng chỉ vài ngày trước, cũng dòng nước này đã cuốn phăng hết bao nhiêu tài sản của bà con.

Tại đây, Bữa trưa cho trẻ trao 92 suất ăn trưa bán trú cho 86 em, cũng với suất 230.000 đồng/tháng.

Như vậy là hành trình Bữa trưa cho trẻ, cung cấp suất ăn cho các học sinh bán trú vùng lũ Quảng Trị đã tạm khép lại.

Trong báo cáo sắp tới, team sẽ công bố cụ thể các khoản chi!